Şantiyede Zorunlu Uyarı Levhaları: Kontrol Listesi
Şantiye girişinden iskeleye, elektrik panosundan iş makinesi yollarına kadar hangi uyarı levhasının nereye asılması gerektiğini madde madde listeledik.

Kısa cevap: Şantiyede zorunlu uyarı levhaları dört gruptan oluşur: saha girişinde baret, yelek ve çelik burunlu ayakkabı kullanımını emreden mavi emredici levhalar; düşme, elektrik ve asılı yük gibi tehlikeleri gösteren sarı uyarı levhaları; yetkisiz giriş ve ateş yasağı gibi kırmızı yasaklayıcı levhalar; toplanma yeri, ilk yardım ve yangın söndürücüyü işaret eden yeşil ve kırmızı güvenlik levhaları. Her şantiye kendi risk değerlendirmesine göre bu listeyi genişletir; levhalar tehlikeye maruz kalmadan önce görülecek noktaya asılır.
Şantiye uyarı levhaları, sahaya giren herkesin tehlikeyi ve zorunlu davranışı tek bakışta anlamasını sağlar. "Baretini tak" levhası bu sistemin en bilinen parçasıdır, ancak tek başına yeterli değildir. Bu yazıda şantiye girişinden iskeleye, elektrik panosundan iş makinesi yollarına kadar hangi levhanın nereye asılması gerektiğini kontrol listesi biçiminde topladık. Levhaların biçim ve renk kuralları için İSG zorunlu uyarı levhaları rehberimize de göz atabilirsiniz.
Şantiye uyarı levhaları neden zorunlu?
Türkiye'de işyerlerinde kullanılan sağlık ve güvenlik işaretleri yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik gereği işveren, risk değerlendirmesinde tespit edilen tehlikeleri çalışanlara işaretlerle bildirmekle yükümlüdür. Şantiyeler birden fazla riski aynı anda barındırdığı için levha ihtiyacı en yoğun işyerlerindendir.
Levhalar ISO 7010 standardındaki piktogramları kullanır. Bu sayede dili ne olursa olsun her çalışan mavi daireyi "zorunlu", sarı üçgeni "tehlike", kırmızı daireyi "yasak" olarak okur.
1. Saha girişi: emredici KKD levhaları
Şantiye kapısı, çalışanın sahaya adım atmadan önce ne giymesi gerektiğini öğrendiği yerdir. Buraya asılması gereken emredici levhalar mavi daire içinde beyaz piktogramla gösterilir:
- Baretini tak: Her şantiyenin ilk levhasıdır. Kapıda, giriş yönünden okunacak biçimde asılır. Baretini Tak levhası tek başına ya da Şantiye Sahası Baretinizi Takınız gibi giriş metniyle birlikte kullanılabilir.
- Reflektif yelek giy: İş makinesi trafiğinin olduğu her sahada zorunludur.
- Çelik burunlu ayakkabı giy: Malzeme düşmesi ve delici cisim riski olan tüm alanlarda kullanılır.
- Emniyet kemeri tak: İskele, çatı ve döşeme kenarı gibi yüksekte çalışma noktalarına yakın asılır.
- Koruyucu gözlük ve eldiven kullan: Kesme, taşlama ve kimyasal uygulama yapılan bölgelere yerleştirilir.
2. Tehlike noktaları: sarı uyarı levhaları
Uyarı levhaları sarı zemin üzerine siyah üçgen ve siyah piktogramla basılır. Şantiyede en sık ihtiyaç duyulanlar şunlardır:
- Dikkat düşme tehlikesi: Boşluk kenarları, asansör kuyuları ve korkuluğu tamamlanmamış katlar.
- Dikkat asılı yük: Vinç ve kule vinç çalışma yarıçapı.
- Dikkat elektrik tehlikesi: Şantiye panosu, geçici elektrik hatları ve jeneratör alanı.
- Dikkat kazı alanı: Temel ve altyapı hendekleri.
- Dikkat iş makinesi çalışıyor: Ekskavatör, loder ve kamyon manevra alanları.
3. Yasaklayıcı levhalar: kırmızı daire
Yasaklayıcı işaretler beyaz zemin, kırmızı daire ve çapraz çizgi ile gösterilir. Şantiye için kontrol listesi:
- Yetkisiz giriş yasaktır: Şantiye çevre çiti ve tüm kapılar.
- Ateş yakmak ve sigara içmek yasaktır: Yakıt depolama, tüp ve boya alanları.
- Yaya geçemez: İş makinesi yolları ve yükleme rampaları.
- Vince binmek yasaktır: Kule vinç ve yük asansörü giriş noktaları.
4. Saha trafiği ve otopark levhaları
Şantiye içinde araç ve yaya akışının ayrılması, kaza istatistiklerinde en çok fark yaratan önlemlerden biridir. Bu grup için tipik levhalar:
- Hız sınırı ve iş makinesi giriş çıkışı levhaları saha yollarında.
- Yaya yolu ve araç yolu ayrımını gösteren yönlendirme levhaları.
- Forkliftte çalışırken baretini tak gibi araç odaklı emredici levhalar. Bu levha depo ve malzeme sahalarında kullanılır.
5. Acil durum ve toplanma levhaları
Her şantiyede en az bir acil toplanma yeri belirlenir ve yeşil zeminli levhayla işaretlenir. İlk yardım dolabı, sedye ve acil çıkış yolları da yeşil güvenlik levhalarıyla gösterilir. Yangın söndürücü ve yangın dolabı ise kırmızı zeminli yangın levhalarıyla işaretlenir. Bu levhalar görünür yükseklikte ve her kattan ulaşılabilir yerde olmalıdır.
Şantiye için malzeme ve ebat nasıl seçilir?
Şantiye levhaları güneş, yağmur, toz ve darbeye maruz kalır. Bu nedenle kapalı ofisler için yeterli olan yapışkanlı etiket, saha için genellikle uygun değildir. Ürün sayfasındaki seçeneklere göre öneriler:
- Yapışkanlı folyo etiket: Konteyner ofis içi, pano kapağı gibi kuru ve korunaklı yüzeyler.
- 0,50 mm PVC levha veya 3 mm dekota: Çit, kapı ve iskele gibi dış mekân noktaları. Dekota hakkında ayrıntı için Dekota Levha Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
- 0,50 mm galvaniz sac: Ağır sanayi, yıkama ve darbe riski yüksek alanlar.
Şantiye uyarı levhaları kontrol listesi
Aşağıdaki maddeleri işaretleyerek sahanızı hızlıca denetleyebilirsiniz:
- Şantiye kapısında baret, yelek ve ayakkabı emredici levhaları giriş yönünden okunuyor mu?
- Çevre çitinde yetkisiz giriş yasağı levhası var mı?
- Boşluk kenarları, kuyular ve iskele girişlerinde düşme ve emniyet kemeri levhaları asılı mı?
- Elektrik panosu ve geçici hatlarda elektrik tehlikesi levhası var mı?
- Vinç çalışma alanı asılı yük levhasıyla işaretli mi?
- Araç ve yaya yolları ayrılmış ve levhalanmış mı?
- Toplanma yeri, ilk yardım ve yangın söndürücü levhaları her kattan görülüyor mu?
- Levhalar dış mekâna uygun malzemede mi, yoksa solmuş ve okunmaz hâlde mi?
Bu yazıyla ilgili sorularınız için bize ulaşın.


